ΓΡΑΜΜΑ ΣΕ ΝΕΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ/ ΕΝΤΣΟ ΜΠΑΤΖΙ

ΓΡΑΜΜΑ ΣΕ ΝΕΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ
ΕΝΤΣΟ ΜΠΑΤΖΙ
(Από το πρώτο-νομίζω- τεύχος του «Οδός Πανός»


«Μη ζητάτε να γίνεται διάσημοι με κάθε θυσία. Λένε πως για να κατακτήσει κανείς τη φήμη είναι αρκετό και το να σκοτώσει τη θυρωρό του.»

Όταν μιλά ένας Δημοσιογράφος. Ένας αυθεντικός Δημοσιογράφος. Λέξεις ενός επαγγελματία και συμβουλές ενός Ανθρώπου. Ενός Ανθρώπου που ήξερε ποιο ήταν το λειτούργημα του.
Παραθέτω το κείμενό του μήπως και μάθουν κι άλλοι.


«Αγαπητά μου παιδιά, έχω την εντύπωση πως είσαστε πολλοί: περισσότεροι από οχτώ χιλιάδες και οι θέσεις, οι καλές ευκαιρίες, μόνο εκατό! Ποιός ξέρει με ποιόν τρόπο θα κάνουν εκλογή(εγώ θα πρότεινα με κλήρο). Οι νικητές, οι τυχεροί ή οι ικανοί θα μπουν στην Ιταλική Σχολή Δημοσιογραφίας ή θα πάνε ως ασκούμενοι σε κάποια σύνταξη εφημερίδας. Αποφασίσατε να γίνετε δημοσιογράφος: δεν είναι άσχημο αυτό, υπάρχουν κλίσεις ακόμη και χειρότερες.
Δεν ξέρω ποιό είναι το κίνητρο που σας έβαλε σε πειρασμό: στα χρόνια μου ήταν ο ρομαντισμός. Έβαζε κανείς στο μυαλό του την περιπετειώδη μορφή του ειδικού απεσταλμένου, συναντήσεις και ταξίδια εξωτικά πανοράματα, βαγκόν-λί και μπορούσε τελικά να καταλήξει στο επαρχιακό ρεπορτάζ.
Τον είχε ενθαρρύνει το γεγονός ότι η καθηγήτρια των εκθέσεων είχε αποφανθεί: "Γράφεις καλά, γράφεις με αίσθημα!" Ένιωθε την ασυγκράτητη ανάγκη να απευθυνθεί στους άλλους ή να διηγηθεί τις υποθέσεις που αφορούσαν τον πλησίον του. Πίστευε πως είχε μια εντελώς δική του ιδέα για τον κόσμο και ήθελε να την κάνει γνωστή.
Μπορούσε να παρουσιαστεί και μόνος του με κάποιο χειρόγραφο στο χέρι και κάποιος θα βρισκόταν να τον λάβει σοβαρά υπόψη του. Δεν ήταν απαραίτητη η "προώθηση". Έβρισκε έναν παλαίμαχο ρεπόρτερ που είχε γίνει κάπως κυνικός απ' τις απογοητεύσεις του και του έδινε κάποια χρήσιμη συμβουλή.
Μάθαινε ότι όλους εκείνους που λογαριάζονταν λόγω του αξιώματός τους έπρεπε να τους γράφει με κεφαλαίο: Νομάρχης, Σεβασμιώτατος, Ομοσπονδιακός Γραμματεύς. Ήξερε ότι οι εντολές έρχονταν "από ψηλά". Καταλάβαινε, παρά την ατμόσφαιρα που επικρατούσε, ότι δεν είναι πάντα ανάγκη να εγκαταλείπεται κανείς στην υποταγή του δούλου. Μπορούσε να διαφυλάξει την αξιοπρέπειά του.
Η "καρριέρα" καθοριζόταν γενικά από τα εφόδια που διέθετε κανείς. Φανταστείτε ότι στους διαδρόμους της "Κορριέρε ντελα Σέρα" κυκλοφορούν ταυτόχρονα ο Μαλαπάρτε και ο Πιοβένε, ο Μπουτσάνι και ο Μπαρτσίνι, ο Μουντανέλλι, ο Βεργκάνι και ο Μονέλλι. Δεν μπορούσε να πει κανείς ότι αγαπούσε ο ένας τον άλλο αλλά είχαν αλληλοσεβασμό. Μερικοί λένε πως είναι δυνατό να ξεγελάσει κανείς τους πάντες τουλάχιστον μια φορά, και να επιπλεύσει αλλά αυτό δεν μπορεί να κρατήσει πολύ.
Κανείς δεν τα κατάφερε ποτέ να επιβάλλει ένα όνομα αν-ας το πούμε με τη λέξη της μόδας- δεν λειτουργεί: είναι σαν να θέλεις να κάνεις δημοφιλή μια ηθοποιό που δεν αρέσει. Κανείς παραγωγός, από όσο ξέρω, δεν το κατόρθωσε αυτό όσο τεράστια κι αν ήταν τα ποσά που ξόδεψε.
Αν το κίνητρό σας είναι το κέρδος, ηρεμήστε: δεν είμαι από εκείνους που μπορούν να παραπονεθούν, όμως πιστέψτε με υπάρχουν επαγγέλματα πολύ πιο "αποδοτικά", σύμφωνα με μια έκφραση πολύ της μόδας τελευταία. Θα είσαστε υποχρεωμένοι κι αν αυτό δε σας βολεύει και πολύ να πληρώνετε τους φόρους.
Γιατί δεν μπορείτε να κάνετε διαφορετικά και πρέπει να είσαστε αναγκαστικά έντιμοι. Κι έπειτα για να διατηρείτε κι ένα βαθμό σεβασμού προς τον εαυτό σας. Ετοιμαστείτε να ακούτε να λένε για σας " αυτός ο ηλίθιος", αλλά αυτό είναι προτιμότερο από το "αυτός ο παλιάνθρωπος".
Αν έχετε μία πεποίθηση, μην προσαρμόζεστε -για να κρατηθείτε στον αφρό ή για να επιβληθείτε- στη μόδα: μην υποχωρείτε. Γιατί ακόμα κι αν είσαστε γενναίοι θα αποδειχτεί δύσκολο να αντισταθείτε.
Συνηθίζεται πολύ η ψεύτικη ισότητα, που δεν είναι προστασία του αδύνατου, άλλα άμυνα της μετριότητας.
΄Ηταν πολύ πιο απλό να προωθηθεί κανείς όταν υπήρχε λιγότερη "δημοκρατία". Άκουσα κάποτε τον Ιλία Άρενμπουργκ να σχολιάζει: "Η ρωσική επανάσταση διακήρυξε δικαίωμα στη ευφυία." Αμφίβολη η πραγματοποίηση της πρώτης διαβεβαιώσεως απόλυτα απιθανό να επιτευχθεί η δεύτερη.
Θυμάμαι τον καιρό που το σύμβολο του παράξενου αυτού επαγγέλματος μπορούσε να είναι μια φορητή γραφομηχανή, τώρα είναι ένα σήμα στο πέτο.
Επειδή θα κάνετε οπωσδήποτε λάθη, να προσπαθείτε πάντα να έχετε για ρεζέρβα το ελαφρυντικό της καλής πίστεως. Αυτό δεν θα σας σώσει βέβαια από την υποψία: "Ποιός τον έχει εξαγοράσει;"
Μπορώ να ορκιστώ πως κανείς ποτέ δεν μου έχει προσφέρει ούτε μία λιρέτα: ίσως γιατί σκέφτονατν ότι δεν άξιζε τον κόπο, αλλά δεν είναι πολλοί εκείνοι που φιγουράρουν στην αγορά.
Δεν συνιστώ καθόλου την παραίτηση από τις πολιτικές πεποιθήσεις σας. Κάθε άλλο, θα χρειαζόταν μάλιστα να τις κάνετε γνωστές, έτσι που ο αναγνώστης να μπορεί να κάνει κάποιο σκόντο στις εκτιμήσεις του. Είναι σημαντικό εν πάσει περιπτωσει, να έχετε μια άποψη: την εξέφραζαν και ο Μπαλζάκ και ο Ντοστογιέφσκυ, που όπως και να είναι μπορείτε να τους θεωρείτε επιτυχόντες συναδέλφους.
Κανείς δε θα σας ζητήσει να είσαστε ήρωες ακόμη και για το λόγο ότι είναι θλιβερή, όπως έλεγε ο Μπρεχτ, η χώρα που έχει την ανάγκη τους αλλά, αν αυτό είναι δυνατό, να είσαστε ένας καθαρός καθρέφτης της ζωής που περνά από μπροστά σας.
Μη ζητάτε να γίνετε διάσημοι με κάθε θυσία. Λένε πως για να αποκτήσει κανείς τη φήμη είναι αρκετό και το να σκοτώσει τη θυρωρό του.
Και τέλος μην παίρνετε καθόλου υπόψη σας αυτές εδώ τις σκέψεις: μπορείτε να κάνε λάθη και από μόνοι σας, χωρίς τη βοήθεια κανενός...
Εξάλλου όλα αυτά δεν είναι τίποτα άλλο παρά τα παράπονα, οι νοσταλγίες ή οι μεταμέλειες ενός συντρόφου σας στη δουλειά που έχει διαγράψει την τροχιά των δικών του εμπειριών, οι οποίες ωστόσο τον συντροφεύουν ακόμη.
Εσείς αν πετύχετε, θα πεθάνετε λίγο λιγότερο από τους άλλους ανθρώπους. Κάθε πρωινό φέρνει, ωραία ή άσχημη την ιστορία του. Κι εσείς τρέχετε να την ζήσετε και για τους άλλους."